Cumartesi öğleden sonra, kasada altı kişilik kuyruk var, internet gitti ve program "bağlantı bekleniyor" diyor. Kasiyer ne yapsın? Fişi elle yazıp sonradan mı girsin, müşteriyi başka kasaya mı göndersin? Market için kasa programı seçerken en çok sınanan şey budur: kuyruk büyürken sistemin ayakta kalması. Bu yazıda barkodlu perakende yapan bir işletmenin, bir programı karara bağlamadan önce neleri test etmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Önce internet kesintisini deneyin
İnternet kesintisi mahallede, Türkiye'nin bir köşesinde her gün yaşanan bir şey; bir saatlik kesinti ise bir cumartesi kasasında yüzlerce fişe denk gelebilir. Bulut programın kasada çevrimdışı çalışıp çalışmadığını mutlaka demoda görün:
- Kasada beş ürün okutun ve satışı kapatın; her şey çalışıyor.
- Bilgisayarın ağ bağlantısını kapatın.
- Üç satış daha yapın: barkod okutun, indirim uygulayın, nakit ve kartla kapatın.
- Bağlantıyı geri verin ve toplam satış sayısına bakın.
Beklenen sonuç: sekiz satışın sekizi de görünüyor, hiçbiri iki kez kaydedilmemiş ve stok doğru düşmüş. Satış sırasında bağlantı gitmiş olsa bile işlem bir kez kaydedilmeli. Satıcı "çevrimdışı mod var" derse, hangi işlemlerin çevrimdışı yapılabildiğini sorun: satış mı, iade mi, kampanya mı?
Kasa ekranı: barkod, bekletme ve tartılı ürün
Kasiyer saniyede ürün okutur; ekran gecikirse kuyruk uzar. Dokunmatik ekranda en sık kullanılan işlemler (miktar, silme, ürün arama) ikinci bir menüye saklanmamış olmalı. Fiyatı olmayan ya da barkodu okunmayan ürün için kod ile ya da adla arama hızlı çalışmalı. Demoda satıcıya bu üç durumu deneyin: barkodu okunmayan bir ürünü adla bulun, miktarı değiştirin, yanlış okutulan ürünü silin.
Satışı beklemeye alma
Müşteri kasada cüzdanını unuttu ve eve gitti. Kasiyer bu sepeti silmek zorunda kalırsa kuyruk bekler. Park satış, yani sepeti bekletip sıradaki müşteriye geçmek ve sonra geri çağırmak, markette gündelik bir ihtiyaçtır. Programda var mı ve park edilen satış kasa kapanışında karışıklık yaratıyor mu, kontrol edin.
Tartılı ürün ve etiket
Manav, şarküteri ve kasap reyonunda tartılı ürün satıyorsanız, terazinin bastığı barkodlu etiketi kasada okutabilmeniz gerekir. Etiketteki fiyat ve gramajın doğru okunduğunu, ürün kartıyla çelişmediğini sorgulayın. Bazı programlar bunun için ek donanım istiyor; ek donanım gerekip gerekmediğini fiyat teklifinde ayrıca isteyin.
Kasiyer oturumu, kampanya, veresiye ve stok
Çok kasalı bir markette her kasiyerin kendi oturumunda çalışması, vardiya değişiminde kasanın devredilmesi ve her devrede nakit ile kart toplamının kayda geçmesi gerekir. Kasa farkı çıktığında kimin kasasında çıktığını söyleyebilmek, programın sunduğu en pratik dürüstlük aracıdır. İadeyi ve iptali kimlerin yapabildiğini de sorun: kasiyer mi, kasa şefi mi? Yetkiye bağlı iade, kasa kaybının en yaygın kapısını kapatır.
Kampanya ve fiyat yönetimi
"2 al 1 öde", kademeli iskonto, belirli saatlerde fiyat: kampanyayı program otomatik uyguluyor mu, kasiyer elle mi hesaplıyor? Yüzlerce ürünün fiyatını birden güncellemek (zam dönemi) kaç dakika sürüyor? Rafta yazan fiyat ile kasadaki fiyat farklıysa, sorumlu işletme olur; bu yüzden toplu fiyat güncellemesi kasa programından çok, işletmenin güvenilirliğiyle ilgili bir özelliktir.
Veresiye, cari ve e-Arşiv
Mahalle marketlerinde veresiye hâlâ yaygın. Veresiye defterinin programda tutulması, müşteri ekstresinin ve risk limitinin bulunması, veresiyeyi kağıt defterden kurtarır. Perakende satışta fatura isteyen müşteriye e-Arşiv kesmek de kasada mümkün olmalı; müşteriyi başka bir ekrana yönlendirmek kuyruk demektir.
Stok bağlantısı: satış anında stok düşüyor mu?
Kasa programı ayrı, stok programı ayrı ise, aradaki fark ay sonu sayımda yüzünüze çarpar. Satış yapıldığı anda stok düşmeli, kritik seviyeye inen ürün için uyarı gelmeli, çok kasalı ve çok şubeli işte stok her yerde aynı rakamı göstermeli. Bu bağlantı yoksa kasa programı bir yazar kasadan öteye gitmez.
Kapanış, çok mağaza ve raf düzeni
Gün sonunda kasanın saymış olduğunuz nakitle programın söylediği nakit tutması gerekir. Fark çıktığında programın "kim, ne zaman, hangi satışta" sorusuna cevap vermesi şart. Kasiyer bazlı oturum sayesinde bu cevabı bulursunuz; oturum kasa bazlıysa, aynı kasayı dört kişi kullanıyorsa kaybın sahibini bulmak mümkün olmaz. Kasa devrinde kasiyer ile kasa şefi birlikte sayım yapıyor, program bu sayımı kaydediyor mu, onu da kontrol edin.
Birden fazla mağaza varsa
İkinci şube açmayı düşünüyorsanız, program bugünden buna hazır olmalı. Her şubenin kasası ve stoğu ayrı izlenmeli, ama patron olarak tüm şubelerin ciro ve stok durumunu tek yerde görebilmelisiniz. Şubeler arasında ürün transferi stokta iki hareketle (çıkış ve giriş) kayda geçiyor mu, yoksa elle düzeltme mi gerekiyor? Kritik seviyenin altına inen ürün için hangi şubeden transfer, hangi tedarikçiden sipariş gerektiğini program söylüyor mu? Bu soruları ilk şubede sormamak, ikinci şubede program değiştirmek anlamına gelir.
Raf, sayım ve kritik stok
Marketin en değerli rakamı, rafta ne olduğunu bilmektir. Barkodlu sayım yapabiliyor musunuz, sayım farkı hangi ürünlerde çıkıyor, bunu görebiliyor musunuz? Kritik stok seviyesi her ürün için ayrı tanımlanıyor mu? Süt ürünleri ve gıdada son kullanma tarihi takibi var mı? Sayım farklarını azaltmanın yolu, sayımı sık ve küçük parçalarla yapmaktır; programın bir reyonu 20 dakikada saymanıza izin vermesi, bütün mağazayı iki günde saymaktan çok daha kullanışlıdır. Bu konuyu sayım farkını azaltma yazımızda ayrıca ele aldık.
Lisanslama kasa başına mı, mağaza başına mı?
Programın ücreti kasa sayısına göre artıyorsa, bayram haftası için eklediğiniz iki geçici kasa maliyete nasıl yansıyor? Yedek kasa için ayrı lisans gerekip gerekmediğini ve kasa eklemenin ne kadar sürdüğünü sorun. Gün içinde yoğunluğun yaşandığı saatlerde ek bir kasa açabilmek, programın esnekliğini ölçen basit bir testtir.
Satın almadan önce 10 dakikalık test
| Test | Geçti sayılır |
|---|---|
| Bağlantıyı kes, 3 satış yap, bağlantıyı ver | 3 satış kayıtta, çift kayıt yok, stok doğru |
| Barkodu okunmayan ürünü adla bul | 5 saniyeden kısa sürede sepette |
| Sepeti beklemeye al, ikinci müşteriyi çalıştır, geri çağır | İki sepet de doğru tutarla kapandı |
| Tartılı ürünün etiketini okut | Fiyat ve gramaj doğru geldi |
| Kasiyer ile iade dene | Yetkisi yoksa onay istedi |
| Kasa devri yap | Nakit ve kart toplamı kayda geçti |
VectONN'un market çözümü
VectONN'da hızlı satış ekranı barkodla çalışır; park satış, geri çağırma ve yetkiye bağlı iade vardır. Kasiyer bazlı oturum ve kasa devri kayıtlıdır, nakit ve kart ayrı izlenir. Tartılı ürünün barkodlu etiketi kasada okutulur ve bunun için ek donanım gerekmez. İnternet kesilse de satış sürer; bağlantı dönünce işlemler kayıpsız ve çift kayıtsız eşlenir. Veresiye defteri, cari ekstre ve risk limiti ile perakende satışta e-Arşiv aynı programdadır. Ayrıntılar için Market ve Perakende sayfasına bakabilirsiniz.
Etiketler marketkasa programıbarkodçevrimdışı