Sektör

Mobilya üretiminde sipariş, reçete ve kesim listesi nasıl bağlanır?

Siparişten kesim listesine, kesim listesinden iş emrine ve eksik plakanın satınalmaya dönmesine kadar mobilya atölyesinde bilginin nasıl aktığını, kenar bandı ve aksesuarla birlikte anlatıyoruz.

Yazan VectONN Editör Ekibi 5 dk okuma

Müşteri üç kapaklı bir gardırop istiyor, ölçüsü sizin standardınızdan 12 cm farklı. Usta ölçüyü kâğıda yazıyor, kesimci başka bir kâğıda geçiriyor, bantlamacı oradan okuyor ve bir parça eksik çıkıyor. Siparişin atölyeye ulaştığı yol uzadıkça hata artar. Mobilya üretiminde aradığınız şey, siparişten bir kez girilen bilgiyle kesim listesinin, iş emrinin ve malzeme ihtiyacının oluşmasıdır. Bu yazıda bir mobilya atölyesinde bu zincirin nasıl kurulacağını anlatıyoruz.

Sipariş ve reçete: bilgi bir kez girilir

Siparişin üzerinde müşteri, ürün, ölçü, renk, malzeme tipi ve teslim tarihi bulunur. Standart ürünler için ölçüler kataloğa bağlıdır; ölçüye özel üretimde ise ölçüler siparişle birlikte girilir. Burada belirleyici olan şey, ölçünün sonradan başka bir kâğıda tekrar yazılmamasıdır: sipariş ne ise reçete ve kesim listesi ona göre oluşur. Müşteriden avans alınıyorsa, avans da bu siparişe bağlı bir cari kayıt olmalıdır.

2. Reçete: bir ürünün plakası, bandı, aksesuarı

Mobilyada reçete (ürün ağacı) üç gruptan oluşur:

  • Plaka parçaları: yan panel, raf, kapak, taban; her biri ebadı ve malzemesiyle.
  • Kenar bandı: hangi parçanın hangi kenarına, hangi renkte bant yapışacağı.
  • Aksesuarlar: menteşe, çekmece rayı, kulp, vida, ayak.

Reçeteyi bir kez tanımlarsınız ve sipariş geldiğinde sistem ölçüye göre parçaları üretir. Ürünün renk, kapak tipi gibi varyantları aynı reçetenin üzerinde durur; "beyaz gardırop" ile "ceviz gardırop" için iki ayrı reçete yazılmaz. Yarı mamul de reçetede yer alır: çekmece kutusu önce ayrı hazırlanıp sonra gardıroba monte ediliyorsa, çekmece kendi reçetesiyle tanımlanır.

Kesim listesi ve iş emri

Kesim listesi, siparişin atölyeye giden asıl belgesidir. İçinde parça adı, ebat, adet, malzeme ve kenar bandı bilgisi bulunur. İyi bir kesim listesi şunları içerir: hangi siparişe ve hangi ürüne ait olduğu, parçaların hangi plakadan kesileceği, kenar bandı yönü ve ayrıca parçanın hangi iş istasyonuna gideceği. Kesim listesinin belge olarak hazırlanması ve atölyeye basılı ya da ekranda gönderilmesi, kimsenin ölçüyü yeniden yazmasına gerek bırakmaz.

Küçük bir örnek, iki kapaklı bir dolap için kesim listesinin satırları şöyle görünür (ölçüler varsayımsal):

ParçaEbat (mm)AdetBant
Yan panel2.100 x 5802Ön kenar
Üst ve alt panel764 x 5802Ön kenar
Raf760 x 5603Ön kenar
Kapak2.080 x 3982Dört kenar
Arka panel (ince)2.090 x 7801Yok

Standart ürün ile ölçüye özel üretim

Mobilya atölyesi iki farklı dünyada çalışabilir: standart ürün (mutfak dolabı modülleri, yatak odası takımları) ve ölçüye özel üretim (yerinde ölçü alınan gömme dolap, mutfak). Standart üründe reçete bir kez yazılır ve sipariş sadece adedi belirler. Ölçüye özelde ise reçete ölçüye göre parametrik çalışır: genişlik 180 cm olduğunda raf kaç mm olur, kapak sayısı kaç olur. Aynı programın iki işi de taşıyıp taşımadığını, parametrik reçete ya da ölçüye bağlı parça üretme özelliğini demoda sorun.

4. İş emri: ne, hangi sırayla, nerede?

İş emri, kesim listesini atölyedeki istasyonlara bağlar: kesim, bantlama, delik ve oluk, montaj, paketleme gibi. Her istasyon kendi işini ve sırasını görür. Atölye şefi, hangi siparişin hangi aşamada olduğunu ve neyin gecikmede olduğunu tek bakışta görebilmelidir. İş emri bir sırayı da belirler: aynı malzemeyi kullanan üç sipariş aynı gün kesilirse plaka fire verir.

Malzeme ihtiyacı, teslim tarihi ve fire

Siparişi üretime vermeden önce asıl soru şudur: gereken malzeme depoda var mı? Reçete, siparişin ihtiyaç duyduğu plaka, bant ve aksesuarı hesaplar; stokla karşılaştırır ve eksiği ortaya çıkarır. Eksik malzeme satınalma siparişine döner, mal kabulle stoğa girer. Atölyede en pahalı gecikme, üretimin yarısındayken bir menteşenin bittiğini fark etmektir; satınalmanın üretimden önce tetiklenmesi bu durumu önler.

Teslim tarihi sözü nasıl verilir?

Müşteri "ne zaman biter" diye sorduğunda cevap iki şeye bağlıdır: malzeme var mı ve atölyenin boş kapasitesi ne kadar. Malzeme stoktaysa ve sıra boşsa, teslim tarihi üretim süresine eşit. Malzeme sipariş edilecekse, tedarikçinin teslim süresi eklenir. Atölyede açık iş emri yüklüyse, sıra beklemesi eklenir. Bu üç bilgi tek ekranda toplanmazsa, satış elemanı tahmin yürütür ve müşteriye kısa bir tarih söyler. Bir mobilya işletmesinde en çok şikâyet, verilen tarihin tutmamasından gelir.

6. Fire ve gerçek maliyet

Plaka kesiminde fire kaçınılmazdır. Bir plakadan çıkan parçalar bittiğinde artan parça, bir sonraki siparişte kullanılabilecek bir artık ya da çöp olabilir. Fireyi iş emri bazında kayıt altına almak, hangi ürünün gerçekte ne kadar malzeme tükettiğini gösterir. Maliyet, hammadde, işçilik ve genel gider olarak toplanır; böylece fiyat verirken tahmin yerine gerçek rakama bakarsınız. Bu konuyu üretimde gerçek maliyet yazımızda daha geniş anlattık.

Teslim, fatura ve atölye düzeni

Ürün hazır olduğunda, müşteriye teslim ve fatura aynı belge zincirinden çıkmalıdır: sipariş, irsaliye, fatura. Satış faturası, e-Fatura ve muhasebe kaydı aynı sistemde oluştuğunda, avansla kapatılan tutar da müşterinin cari hesabında doğru görünür. Üretim maliyeti ise muhasebe tarafına kendiliğinden döner; ay sonunda atölye maliyetini elle yeniden toplamanız gerekmez.

Küçük atölye için başlangıç

Elinizde 300 farklı ürün olsa bile hepsiyle başlamayın. Son altı ayda en çok sipariş alan beş ürünü seçin, her birinin reçetesini atölyede ölçerek ve sayarak çıkarın: kaç parça, hangi ebat, hangi bant, kaç aksesuar. İlk hafta bu beş ürün için sipariş girilip kesim listesi alınırsa, ustaların programı kâğıt kadar hızlı kullanıp kullanmadığını görürsünüz. Sonraki aşamada artık parçaları ve ikinci grup ürünleri ekleyin. İlk günden bütün kataloğu girmeye çalışmak, işi en sık yarıda bırakılan adım yapar.

Atölyede sık yaşanan beş sorun

  • Ölçü sipariş formundan kesim listesine elle taşındığı için yanlış yazılıyor.
  • Aynı reçete farklı renkler için çoğaltıldığından, bir parça güncellenince diğeri eski kalıyor.
  • Aksesuar stoğu sayılmadığı için montajda eksik çıkıyor.
  • Fire kaydı olmadığı için maliyet hep olduğundan düşük hesaplanıyor.
  • Müşteri teslim tarihini soruyor ve kimse hangi aşamada olduğunu bilmiyor.

VectONN'da mobilya üretimi

VectONN'da her ürünün reçetesi plaka, kenar bandı ve aksesuarıyla tanımlanır ve siparişle birlikte açılır. Kesim listesi belge olarak hazırlanır, atölyeye basılı ya da ekranda gider. İş emriyle atölyede neyin hangi sırayla üretileceği bellidir. Plaka, aksesuar ve mamul stoğu depo depo izlenir; eksik malzeme satınalma siparişine döner ve mal kabulle stoğa girer. Satış faturası, e-Fatura ve muhasebe kaydı aynı sistemdedir. Ayrıntılar için Mobilya Üreticisi sayfasına bakabilirsiniz.

Etiketler mobilyakesim listesireçeteiş emri

Yazan VectONN Editör Ekibi Ürün ve mevzuat ekibi
Blog

İlgili yazılar

Blog

Kendi işletmenizde deneyin

Kısa bir demoda yazıdaki akışı VectONN içinde birlikte görelim.