Mevzuat

e-Fatura'ya geçiş zorunluluğu: kimler, hangi tarihe kadar geçmek zorunda?

2022 ve sonrası hesap dönemleri için e-Fatura eşiği 3 milyon TL brüt satış hasılatıdır. Hangi hasılat yılının hangi geçiş tarihine denk geldiğini, sektöre göre zorunlu olanları ve GİB'in resmî metnini anlatıyoruz.

Yazan VectONN Editör Ekibi 5 dk okuma

Muhasebeciniz "bu yıl e-Fatura'ya geçiyorsunuz" dediğinde aklınıza ilk gelen soru büyük ihtimalle şudur: ben zorunlu muyum, yoksa isteğe bağlı mı? Cevap iki şeye bağlı: geçen yılki brüt satış hasılatınıza ve ne iş yaptığınıza. Bu yazıda kuralı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın (GİB) sitesinde yayımlanan 509 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin güncel birleştirilmiş metninden okuyarak anlatıyoruz. Tutarlar ve tarihler yıla göre değişebildiği için, işlem yapmadan önce GİB duyurularını ayrıca kontrol edin.

Kuralın kaynağı

e-Fatura uygulamasına geçiş zorunluluğu 509 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'nin "IV.1.4. e-Fatura Uygulamasına Geçiş Zorunluluğu" bölümünde sayılıyor. Geçiş süreleri ise "IV.1.5" bölümünde yazıyor. Metni GİB'in kendi sitesinden (gib.gov.tr) ve mevzuat.gov.tr adresinden okuyabilirsiniz. Sonradan çıkan değişiklik tebliğleri, örneğin 535 Sıra No'lu Tebliğ (Resmî Gazete, 22 Ocak 2022), eşikleri değiştirdi; bu yüzden eski bir blog yazısındaki "5 milyon TL" bilgisine güvenmeyin.

Ciroya göre zorunluluk

Brüt satış hasılatı (veya satışlar ile gayrisafi iş hasılatı) şu eşiğe ulaşan mükellefler e-Fatura'ya geçmek zorunda:

  • 2018, 2019 ve 2020 hesap dönemleri için 5 milyon TL,
  • 2021 hesap dönemi için 4 milyon TL,
  • 2022 ve sonraki hesap dönemleri için 3 milyon TL.

Yani bugün geçerli eşik 3 milyon TL. Hasılatı bu tutarı geçtiğiniz yılı izleyen yılın yedinci ayının başında, yani 1 Temmuz'da e-Fatura kullanıcısı olmanız gerekiyor. Aşağıdaki tablo aynı kuralın yıllara dağılmış hâli:

Hasılatın 3 milyon TL'yi aştığı yıle-Fatura'ya geçiş tarihi
20231 Temmuz 2024
20241 Temmuz 2025
20251 Temmuz 2026
20261 Temmuz 2027

Hangi kalemin "brüt satış hasılatı" sayılacağı, defter tutma şekline göre değişir; bilanço esasında gelir tablosundaki brüt satışlar, işletme hesabında gayrisafi iş hasılatı gibi. Kendi rakamınızı mali müşavirinizden alın.

Üç işletme, üç sonuç

Kuralı somutlaştırmak için üç varsayımsal örnek:

  • Toptan gıda, 2025 hasılatı 7,5 milyon TL. Eşik 3 milyon TL ve aşılmış. Zorunluluk tarihi 1 Temmuz 2026. Bu tarihten sonra e-Fatura kullanıcısı olan her müşteriye faturayı e-Fatura olarak kesmesi gerekir.
  • Pazaryerinde tekstil satan işletme, 2025 hasılatı 1,2 milyon TL. Genel eşik olan 3 milyon TL'nin altında, ama satışlarını elektronik ortamda yaptığı için 500 bin TL eşiği geçerli. O da 1 Temmuz 2026'da geçmiş olmalı.
  • Mahalle lokantası, 2025 hasılatı 1,8 milyon TL. Sektör gruplarından birine girmiyor ve 3 milyon TL'nin altında; zorunlu değil. İsterse isteğe bağlı olarak geçebilir.

Üçüncü örnekteki lokanta bir yıl sonra hasılatı 3,4 milyon TL'ye çıkarırsa, o yılı izleyen yılın 1 Temmuz'unda zorunlu hâle gelir. Bu yüzden hasılatınız eşiğe yaklaşırken geçişi önceden planlamak, mali mührü son haftaya bırakmaktan iyidir.

Ciroya bakılmayan gruplar ve internet satışı

Bazı mükellefler hasılatları ne olursa olsun, ya da çok daha düşük eşiklerle kapsama giriyor. Tebliğ metninde sayılanlardan öne çıkanlar:

  • Özel Tüketim Vergisi (I) sayılı listedeki mallarla ilgili EPDK lisansı olanlar (bayilik lisansı dahil), yani akaryakıt istasyonları ve bayileri.
  • ÖTV (III) sayılı listedeki malları imal eden, inşa eden veya ithal edenler.
  • Sosyal Güvenlik Kurumu ile sözleşme yapan sağlık hizmeti sunucuları ve ilaç ya da medikal malzeme tedarikçileri: hastane, eczane, optik, ecza deposu gibi.
  • Kültür ve Turizm Bakanlığı ya da belediyeden yatırım veya işletme belgesi alarak konaklama hizmeti veren oteller.
  • Komisyoncu veya tüccar olarak sebze ve meyve ticareti yapanlar.
  • EPDK'dan şarj ağı işletmeci lisansı alanlar.

İnternet satışı yapıyorsanız eşik daha düşük

Kendi internet sitenizde veya bir pazaryeri sitesinde mal ya da hizmet satıyorsanız, eşik 2022 ve sonraki hesap dönemleri için 500 bin TL brüt satış hasılatı. Aynı 500 bin TL eşiği gayrimenkul ve motorlu taşıt inşa, imal, alım, satım veya kiralama işi yapanlar ile bu işlere aracılık edenler için de geçerli. Dolayısıyla Trendyol ya da Hepsiburada'da satış yapan küçük bir işletme, yıllık 3 milyon TL'ye ulaşmadan e-Fatura zorunluluğuna girebilir. Pazaryeri satıcısıysanız hasılatınızı ay ay izlemenizin sebebi bu.

GİB sizi kendiliğinden de zorunlu kılabilir

Tebliğ, GİB'e ayrı bir yetki veriyor: yapılan analiz veya inceleme sonucunda riskli ya da vergiye uyum düzeyi düşük bulduğu mükellefleri, sektör ve ciroya bakmadan e-Fatura'ya geçirebiliyor. Bunun için yazılı bildirim yapıyor ve geçiş hazırlığı için en az 3 ay süre veriyor. Eşiğin altında olduğunuz için kendinizi güvende saymayın; size yazılı bir bildirim gelirse süreyi kaçırmayın.

Geçmezseniz ne olur, eşiğin altındaysanız ne yapılır?

Tebliğe göre zorunluluk getirildiği hâlde süresi içinde geçmeyenler ile e-Fatura olarak düzenlenmesi gereken faturayı matbu kâğıt fatura olarak düzenleyenler hakkında Vergi Usul Kanunu'ndaki cezai hükümler uygulanır. Ceza tutarları her yıl yeniden değerleme oranıyla değiştiği için rakam yazmıyoruz; güncelini GİB duyurularında bulabilirsiniz. Pratik sonuç ise tutardan önce geliyor: kâğıt fatura kesmeniz, alıcınızın faturayı muhasebesine almasını da zorlaştırır.

Eşiğin altındaysanız

Tebliğ açıkça söylüyor: belirlenen hadlerin altında kalan mükellefler de isterlerse e-Fatura uygulamasından yararlanabilir. İsteğe bağlı geçişin makul olduğu durumlar var. Müşterilerinizin çoğu e-Fatura mükellefiyse onlara kâğıt fatura göndermeniz zorlaşır. Aylık 40 faturayı elle yazıp postalıyorsanız, kâğıt, baskı ve kargo maliyeti çoğu zaman bir entegratör aboneliğinden pahalıdır. Ama geçiş bir yükümlülük de getirir: e-Fatura kullanıcısı olduktan sonra diğer e-Fatura kullanıcılarına düzenlediğiniz her faturayı elektronik kesmeniz gerekir.

Geçişte pratik adımlar

  1. Önceki yılın brüt satış hasılatınızı mali müşavirinizden öğrenin ve eşikle karşılaştırın.
  2. Sektörünüz yukarıdaki gruplardan birine giriyor mu, bakın.
  3. Mali mühür veya e-imza başvurusunu yapın; bu belge birkaç gün alabilir.
  4. GİB portalını mı, özel entegratörü mü kullanacağınıza karar verin. Faturalarınız günde birkaç tane ise portal yetebilir; fazlaysa programınızla entegre çalışan bir entegratör işinizi kolaylaştırır.
  5. Geçiş tarihinden önce deneme faturası kesin ve alıcı tarafında görünüp görünmediğini kontrol edin.

Sık yapılan dört hata

  • Eşik yılı ile geçiş yılını karıştırmak. Hasılatı aştığınız yıl değil, ertesi yılın 1 Temmuz'u önemli.
  • Pazaryeri satışlarını hasılata katmayı unutmak ya da bu satışların düşük eşiğe tabi olduğunu bilmemek.
  • Mali mühür başvurusunu geçiş haftasına bırakmak; başvuru ve teslim süresi sizin kontrolünüzde değil.
  • Geçişten sonra müşterilerin kayıtlı kullanıcı durumunu güncellememek. Bir müşteri sonradan e-Fatura'ya geçmiş olabilir ve ona artık kâğıt veya e-Arşiv kesemezsiniz.

VectONN bu geçişte ne sağlıyor?

VectONN'un Fatura ve e-Belge modülü e-Fatura, e-Arşiv ve e-İrsaliye gönderimini, gelen kutusunu ve ticari yanıtı aynı listeden yönetir. Entegratörünüzü siz seçersiniz; belge tasarımında yasal alanlar kilitli olduğu için bir kullanıcı zorunlu bir alanı yanlışlıkla silemez. Faturayı onayladığınız anda stok düşer, cari güncellenir ve muhasebe fişi oluşur; aynı faturayı iki yerde girmezsiniz. Modülün tamamını Fatura ve e-Belge sayfasında görebilirsiniz.

Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı, 509 Sıra No'lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, güncel birleştirilmiş metin (gib.gov.tr) ve e-Belge uygulamaları sayfası (ebelge.gib.gov.tr).

Etiketler e-Faturae-DönüşümGİBmevzuat

Yazan VectONN Editör Ekibi Ürün ve mevzuat ekibi
Blog

İlgili yazılar

Blog

Kendi işletmenizde deneyin

Kısa bir demoda yazıdaki akışı VectONN içinde birlikte görelim.