Mevzuat

Yanlış kesilen fatura nasıl düzeltilir? İptal, itiraz ve 8 günlük süre

e-Fatura veya e-Arşiv faturada hata yaptıysanız hangi yoldan gideceğinizi belirleyen şey 8 günlük süre ve fatura senaryosudur. GİB kılavuzlarına göre iptal, ret ve itiraz adımlarını anlatıyoruz.

Yazan VectONN Editör Ekibi 5 dk okuma

Faturayı kestiniz, gönderildi yazıyor, sonra fark ettiniz: tutar yanlış, müşteri yanlış ya da kalem fazla. Kâğıt dönemde faturayı geri alıp yırtmak mümkündü; elektronik ortamda belge çoktan karşı tarafta. Bu yazıda GİB'in yayımladığı iki kılavuza dayanarak hatalı faturayı hangi yollarla düzelteceğinizi anlatıyoruz: e-Fatura için "İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu" (sürüm 1.2, Ocak 2025) ve e-Arşiv için "e-Arşiv Uygulamaları İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu" (sürüm 1.1, Ocak 2025).

Önce süreyi sayın: 8 gün

İki kılavuzda da ortak kural aynı: iptal işlemlerinde 8 günlük süre, belgenin alıcıya iletildiği tarihten başlar ve iptal işlemi her durumda bu süre içinde yapılmalıdır. 8 günü aşan sürelerde sistem iptal talebi oluşturulmasına ya da talebin onaylanmasına izin vermez. Bu süre Türk Ticaret Kanunu'nun 21. maddesine dayanır: faturayı alan kişi, aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde fatura içeriğine itiraz etmezse içeriği kabul etmiş sayılır. Dolayısıyla hata fark ettiğiniz anda tarihe bakın; sekizinci günü geçirdiyseniz iptal yolu kapanmıştır ve düzeltme başka belgelerle yapılmak zorundadır.

Önce faturanın senaryosuna bakın

e-Fatura'da hangi yolu izleyeceğiniz faturanın senaryosuna bağlı. Kılavuza göre:

Senaryoİptal yoluİtiraz yolu
Ticari faturaSistem içinde "Ret Uygulama Yanıtı" ile, 8 gün içindeSistem içinde ret yanıtı ile ya da harici yöntemlerle, 8 gün içinde
Temel faturae-Fatura İptal Portalı, mali mühür veya e-imza ile, 8 gün içindeYalnızca harici yöntemlerle, 8 gün içinde
Hal tipi faturaİptal portalı üzerindenİptal portalı üzerinden
Kamu faturasıKılavuzda iptal yokSatıcı tarafından portal üzerinden

Harici yöntemler, Türk Ticaret Kanunu'nun 18. maddesinin üçüncü fıkrasında sayılanlardır: noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta (KEP) ile bildirim.

Ticari senaryo: ret yanıtı

Ticari fatura senaryosunda iptal, alıcının faturaya sistem içinden "Ret Uygulama Yanıtı" vermesiyle yapılır. Yani hata sizin hatanızsa alıcıdan faturayı reddetmesini istersiniz; sistem, reddi iptal olarak işler. Bu yüzden ticari senaryoyu seçtiğinizde hata düzeltmenin yolu alıcıyla yapılan kısa bir telefon konuşmasından geçer.

Temel senaryo: iptal portalı

Temel fatura için GİB e-Fatura İptal/İtiraz Bildirim Portalı'nda iptal talebi oluşturulur. Talebi düzenleyen (satıcı) ya da alıcı açabilir; karşı taraf onaylarsa fatura iptal edilir. Talep onaylanırsa durum "Fatura İptal Edildi" olur ve fatura hem alıcının hem satıcının sanal Ba/Bs formunda yer almaz. Reddedilirse ya da 8 gün içinde onay verilmezse fatura iki tarafın formunda yer almaya devam eder. İptal talebini oluşturmak için mali mühür ya da e-imza gerekir.

e-Arşiv faturada iptal

e-Arşiv faturada da 8 günlük süre geçerli. Kılavuza göre belgeyi düzenleyen satıcı ya da alıcı, belge üzerinde VKN veya TCKN bilgisi bulunuyorsa, sistem üzerinden iptal veya itiraz talebi oluşturabilir. Talep karşı tarafın ekranına düşer. Karşı tarafın onaylama zorunluluğu olmadığı için, talep reddedilirse belge iki tarafın sanal Ba/Bs formunda yer almaya devam eder. Belge üzerinde alıcının vergi numarası ya da TCKN'si yoksa bu yol işlemez; bu durumda düzeltme için başka belgelere ihtiyaç duyulur.

Süre geçtiyse ne yaparsınız?

Sekiz gün dolduysa hatalı faturayı iptal etme yolu kalmadığı için iki mükellef arasında düzeltme belgeyle yapılır. Mal iadesi varsa genellikle iade amaçlı bir belge (fatura, dekont) düzenlenir; matrah ya da tutar değişikliğinde ise tarafların kayıtlarını yeni belgelerle düzeltmeleri gerekir. Nihai tüketiciden iade alınan mallarda KDV Genel Uygulama Tebliği, satıcının iade edilen mal nedeniyle gider makbuzu düzenleyip, iade edilen mala ait faturayı bu makbuz ekinde geri almasını söylüyor. Hangi düzeltme yolunun sizin durumunuza uyduğunu mali müşavirinizle birlikte seçin; çünkü KDV, defter ve beyan kayıtları aynı belgeye bağlı.

Örnek: 3.200 TL yerine 32.000 TL

Bir yedek parça toptancısı, pazartesi günü bir servise 3.200 TL'lik faturayı yanlışlıkla 32.000 TL olarak kesiyor. Fatura temel senaryoda, iletim tarihi pazartesi. Salı günü muhasebeci hatayı fark ediyor. Sıra şöyle işler:

  1. Satıcı, GİB e-Fatura İptal/İtiraz portalına mali mührüyle girer ve iptal talebi oluşturur. Pazartesiden sayılan sekiz gün, bir sonraki salı gününe kadar sürer.
  2. Talep alıcının ekranına düşer. Alıcıyı telefonla arayıp talebi onaylamasını istemek hızı belirler.
  3. Alıcı onaylarsa fatura iptal olur ve iki tarafın sanal Ba/Bs formundan çıkar.
  4. Satıcı doğru tutarla yeni faturayı keser.

Aynı hatayı dokuzuncu gün fark etseydiniz, bu yolu kullanamazdınız. Bu yüzden yazının başındaki tarih kontrolü en önemli adımdır.

Yanlış fatura size geldiyse

Hata size gelen faturadaysa alıcı olarak sizin de elinizde seçenekler var. Kılavuza göre alıcı da portal üzerinden iptal talebi oluşturabilir; talep faturayı düzenleyen mükellefin ekranına düşer ve onaylanırsa fatura iptal olur. Ticari senaryoda faturayı sistem içinden ret yanıtıyla reddedebilirsiniz. Süre sizin için de aynıdır: faturanın size iletildiği günden itibaren 8 gün. Sekiz gün içinde itiraz etmezseniz Ticaret Kanunu'na göre içeriği kabul etmiş sayılırsınız; bu yüzden gelen faturaları haftada bir kontrol etmek bir alışkanlık olmalı.

Hata nasıl önlenir?

  • Faturayı göndermeden önce müşteri unvanını, vergi numarasını, tutarı ve kalemleri bir kez daha kontrol edin.
  • Çok sayıda fatura kesiyorsanız, onay öncesi "taslak" aşamasını kullanın; hata çoğu zaman taslakta yakalanır.
  • Ticari senaryoyu, alıcının yanıt verebilmesini istediğiniz müşterilerle seçin.
  • Her haftanın başında önceki haftanın faturalarını gözden geçirin; sekizinci gün dolmadan hatayı yakalamak için bu yeterli.
  • İptal talebi açtıysanız alıcıyla telefonla konuşun; onay için gelen bildirim gözden kaçabilir.

Neden iptal bu kadar önemli?

İptal edilen fatura sanal Ba/Bs formundan çıkıyor. Reddedilen ya da 8 günde onaylanmayan talepte ise fatura iki tarafın formunda kalıyor; bu, KDV beyanı ile GİB kayıtları arasında fark oluşması demek. Bu yüzden kılavuzlar iptal ve itirazın e-Belge sistemi içinden yapılmasını özellikle vurguluyor: sistem bilgileri ile beyan, bildirim ve formlardaki bilgilerin uyumu bu şekilde sağlanıyor.

VectONN'da düzeltme süreci

VectONN'un Fatura ve e-Belge modülünde belge onay ve düzeltme süreçleri aynı ekranda toplanır. Faturayı onayladığınız anda stok, cari ve muhasebe kayıtları oluştuğu için, bir belge düzeltildiğinde bu kayıtların da birlikte düzeltilmesi gerekir; program bu zinciri sizin yerinize takip eder. Mali mevzuattaki iptal ve itiraz kuralı GİB portalında işler; bu yüzden hatalı belgeyi fark ettiğiniz an tarihe bakmak, program ne kadar yardımcı olursa olsun sizin işiniz kalır. Detaylar için Fatura ve e-Belge modülüne bakabilirsiniz.

Kaynak: ebelge.gib.gov.tr üzerinde yayımlanan "e-Fatura Uygulaması İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu" (v1.2, Ocak 2025) ve "e-Arşiv Uygulamaları İptal, İhtar/İtiraz Bildirim Kılavuzu" (v1.1, Ocak 2025); 509 Sıra No'lu VUK Genel Tebliği V.10 bölümü; Türk Ticaret Kanunu madde 18 ve 21.

Etiketler fatura iptalie-FaturaitirazGİB

Yazan VectONN Editör Ekibi Ürün ve mevzuat ekibi
Blog

İlgili yazılar

Blog

Kendi işletmenizde deneyin

Kısa bir demoda yazıdaki akışı VectONN içinde birlikte görelim.